14 januari 2026

Jurisprudentie: Welke vakbond aan de cao-tafel?

Gabriëlle Verberne
thema-arbeidsrecht

Een representatieve vakbond heeft in beginsel het recht om toegelaten te worden tot de cao-onderhandelingen.

Het uitsluiten van een representatieve vakbond om deel te nemen aan de (lopende) onderhandelingen over de nieuwe cao moet worden voorzien van zwaarwegende belangen van de resterende partij(en) met een zorgvuldige motivering. De FNV moet worden toegelaten tot de onderhandelingen over de nieuwe cao Technische Groothandel.

Bovenstaande uitspraak deed de kantonrechter al op 17 juli 2025 in een door de FNV aanhangig gemaakte spoedeisende procedure. De uitspraak is gedaan in een zogenaamd kop-staartvonnis. In het op 11 december 2025 gepubliceerde vonnis is de motivering van die beslissing gegeven (Rechtbank Den Haag 17 juli 2025, ECLI:RBDHA:2025:23416). Het is absoluut de moeite waard om dit vonnis te lezen. Het is een kijkje in de keuken van hoe cao-onderhandelingen ook kunnen lopen. Een verkort overzicht vind je in Wat speelde zich hiervoor allemaal af? (pdf)

De FNV is representatief
De FNV vertegenwoordigt ruim 70% van de georganiseerde werknemer in de sector ten opzichte van de ruim 18% door CNV en bijna 10% door De Unie. Hoeveel leden de RMU heeft is niet bekend, maar dit is een kleine vakbond. Ten opzichte van de andere vakbonden heeft de FNV de hoogste organisatiegraad. Dit wordt niet anders doordat alle werknemers (ook de niet leden) via het zogenaamde DigiC-systeem van De Unie zijn vertegenwoordigd.

Geen zwaarwegende belangen van de andere partijen die uitsluiting rechtvaardigen
De werkgeversvereniging Technische Groothandel (WTG) heeft de volgende argumenten aangevoerd om de FNV uit te sluiten:
a. de FNV was niet betrokken en geen partij bij de cao 2023-2025
b. sinds 2029 hebben zich verschillende incidenten voorgedaan die de verhoudingen tussen de WTG en de FNV ernstig hebben verstoord
c. de destructieve houding van de FNV in het verleden

De kantonrechter weegt deze omstandigheden tegen van het belang van de FNV als meest representatieve vakbond. De aangevoerde omstandigheden zijn niet dusdanig zwaarwegend dat op grond hiervan de FNV rechtmatig kan worden uitgesloten van de cao-onderhandelingen, aldus de rechter. De WTG grijpt voornamelijk terug naar gebeurtenissen uit het verleden. Volgens de kantonrechter zijn zowel de WTG als de FNV schuldig aan de verstoorde verhoudingen. Dat de WTG excuus van de FNV verlangt, wijst erop dat de weigerachtige houding van de WTG voornamelijk is ingegeven door “oud zeer” en niet zozeer gebaseerd op steekhoudende juridische argumenten.

FNV toegelaten tot het lopende cao-onderhandelingsproces
De kantonrechter oordeelt dat de WTG de FNV als representatieve vakbond aan de cao tafel heeft te dulden. Dat de FNV een activistische vakbond is die opkomt voor haar leden en daarbij het voeren van acties niet schuwt, is evenmin een rechtvaardiging om de FNV te weren.

De rechter benadrukt dat het aan beide partijen is om een nieuwe start te maken en het verleden achter zich te laten. De FNV heeft een stap in de goede richting gezet door de onderhandelingsdelegatie grotendeels te vervangen. Niet is gebleken dat door de toelating van de FNV het lopende cao-onderhandelingenproces ernstig zal worden verstoord. De WTG heeft de voorstellenbrief van de FNV ontvangen. Behalve het verschil in looneis (7% van FNV tegenover 4% van de andere vakbonden) heeft de WTG niet onderbouwd dat de eisen onrealistisch zijn. Ook heeft de WTG niet onderbouwd dat de onderhandelingen zich al in een dusdanig stadium bevinden dat toetreding van de FNV het bereiken van overeenstemming op korte termijn zal frustreren.

De kantonrechter concludeert dat voldoende aannemelijk is geworden dat in een bodemprocedure wordt geoordeeld dat de WTG onrechtmatig handelt richting de FNV door haar de toegang tot de onderhandelingen over de nieuwe cao te weigeren. De vordering van de FNV om toegelaten te worden wijst de kantonrechter toe.