Eerder informeerden we jullie over het SER-advies ‘Balans in maatschappelijk verlof’, dat de Sociaal-Economische Raad in december 2023 publiceerde. Wat is nu de stand van zaken?
Dit SER-advies pleit voor een verlofstelsel dat beter aansluit op de praktijk van werkenden die zorgtaken op zich nemen. Het kabinet gebruikt dit advies als basis om het huidige, complexe verlofstelsel te vereenvoudigen en te moderniseren. Wat is de stand van zaken en wanneer gaat de nieuwe wet- en regelgeving in?
Stand van zaken
Om meteen met de deur in huis te vallen: de vereenvoudiging van het verlofstelsel is uitgesteld. De beoogde inwerkingtreding van 1 juli 2027 wordt niet gehaald. Het nieuwe streven van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is om de wet per 1 januari 2028 in te laten gaan.
De planning is om voor de zomer een conceptwetsvoorstel gereed te hebben voor toetsing en consultaties, waaronder de internetconsultatie en de uitvoeringstoets door UWV.
Op 19 februari 2026 heeft de SER haar advies over een toekomstbestendige combinatie van werk en mantelzorg gepubliceerd. Het streven is de kabinetsreactie op dit SER-advies rond de zomer met de Kamer te delen[1].
Wat verandert er met de vereenvoudiging van het verlofstelsel?
Op dit moment zijn er tien verschillende wettelijke verlofregelingen die bijdragen aan een goede balans tussen werk en zorg voor kinderen of andere naasten. Het verlofstelsel is door de jaren heen complex en onoverzichtelijk geworden, waardoor medewerkers niet altijd weten van welke regeling zij gebruik kunnen maken. Om die reden stelt het kabinet voor om de verschillende regelingen terug te brengen naar drie hoofdcategorieën:
- Geboorte en zorg voor kinderen
- Zorg voor naasten
- Individueel maatwerk
Met de nieuwe indeling beoogt de overheid het verlofstelsel overzichtelijker, begrijpelijker en toegankelijker te maken, zonder het totale verlofbudget te verhogen.
De kern van de vereenvoudiging is het samenvoegen van het kortdurend en het langdurend zorgverlof. Nu zijn dit afzonderlijke regelingen, met eigen voorwaarden, duur en administratieve vereisten. Door ze samen te voegen, wordt het voor medewerkers eenvoudiger om werk en zorg te combineren. Voor werkgevers zou dit minder regeldruk moeten betekenen en een overzichtelijker administratie.
SER- advies Mantelzorg en werk
De SER heeft op 19 februari 2026 een apart advies uitgebracht over de toekomstbestendige combinatie van werk en mantelzorg. Dit advies staat los van het wetsvoorstel met betrekking tot het nieuwe verlofstelsel, maar hangt er wel mee samen.
Inhoud SER-advies
In het advies benadrukt de SER dat werk en mantelzorg beter te combineren moeten zijn, omdat steeds meer werkenden mantelzorgtaken hebben en het risico op overbelasting toeneemt. De SER pleit daarom voor meer erkenning van mantelzorg op de werkvloer, ruimte voor maatwerk en flexibiliteit, betere ondersteuning vanuit gemeenten en een ruimer betaald mantelzorgverlof als de combinatie van werk en zorg te zwaar wordt. Voor werkgevers betekent dit vooral dat het onderwerp tijdig bespreekbaar moet zijn en dat zij, waar mogelijk, passende afspraken maken met medewerkers die mantelzorg verlenen.
Wat betekent dit nu concreet voor werkgevers?
Zolang het nieuwe wetsvoorstel nog niet in werking is getreden, blijven de huidige regels voor calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof en langdurend zorgverlof van toepassing. Werkgevers hoeven daarom op dit moment nog geen wijzigingen door te voeren in hun administratie of arbeidsvoorwaarden. Wel kunnen zij de komende periode benutten om zich voor te bereiden op de vereenvoudiging van het verlofstelsel en om werk en mantelzorg beter bespreekbaar te maken binnen de organisatie.
- In kaart brengen hoeveel medewerkers werk en mantelzorg combineren en waar zij in de praktijk tegenaan lopen;
- Ruimte bieden voor maatwerkafspraken over werktijden, roosters, thuiswerken, taakverdeling of tijdelijke aanpassing van werkzaamheden;
- De bestaande verlofregelingen helder uitleggen, zodat medewerkers weten wanneer zij calamiteitenverlof, kortdurend zorgverlof of langdurend zorgverlof kunnen gebruiken;
- Leidinggevenden ondersteunen bij het tijdig signaleren en bespreekbaar maken van mantelzorgsituaties.
Vervolg
De WENB volgt de ontwikkelingen rond het SER-advies, de kabinetsreactie en het wetsvoorstel actief. Daarbij duidt de WENB wat eventuele wijzigingen betekenen voor werkgevers in de sector en informeert zij leden tijdig over relevante stappen, zoals consultaties, uitvoeringsvragen en de uiteindelijke invoering. Eventuele nieuwe afspraken over betaald mantelzorgverlof of ondersteuning kunnen gevolgen hebben voor beleid, administratie en kostenverdeling.
De vereenvoudiging van het verlofstelsel kan werkgevers uiteindelijk helpen om verlofaanvragen overzichtelijker te behandelen, medewerkers beter te informeren en de kans op fouten in de toepassing van verlofregelingen te verkleinen.
Vereenvoudiging verlofstelsel: zorgvuldig richting 2028
Uit de antwoorden op de vragen bij de begroting van SZW 2026 blijkt dat het kabinet meer tijd neemt voor een zorgvuldige uitwerking van het wetsvoorstel. Voor werkgevers betekent dit dat de bestaande verlofregelingen voorlopig blijven gelden, maar dat de komende periode kan worden benut om de ontwikkelingen te volgen en zich tijdig voor te bereiden op toetsen, consultaties en de beoogde invoering per 1 januari 2028.
[1] Antwoorden op vragen over begroting SZW 2026